Europa wobec uchodźców

Jaka solidarność jest potrzebna, ile solidarności jest możliwe? – relacja z publicznej debaty ECFR.

Debata ECFR pt. „Europa wobec napływu uchodźców: jaka solidarność jest potrzebna, ile solidarności jest możliwe” odbyła się w kluczowym momencie: dzień wcześniej europejscy ministrowie spraw wewnętrznych podjęli wiążąca decyzję o sposobie relokacji 120 000 uchodźców, przegłosowując nielicznych oponentów z państw Europy Środkowej. Z kolei kilka godzin po dyskusji w Warszawie, odbył się  nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej, który potwierdził ustalenia ministrów i podkreślił obrane wcześniej najważniejsze kierunki działań.

Czy Europa ma wspólną odpowiedź na kryzys uchodźczy

Zaproszeni do dyskusji goście debatowali nad polityczną dynamiką dotychczas podjętych decyzji na szczeblu europejskim , a także nad przyszłością europejskiej polityki emigracyjnej i azylowej. Podjęli również temat zewnętrznego aspektu kryzysu migracyjnego i możliwych sposobów zaangażowania UE w wydarzenia na Bliskim Wschodzie.

Kai-Olaf Lang, ekspert niemieckiego think tanku Wiedza i Polityka (SWP) określił ostatnie postanowienia ministrów spraw wewnętrznych mianem umiarkowanego sukcesu. Osiągnięto kompromis uspokajający kraje, które do tej pory samodzielnie musiały stawiać czoła tej kwestii, a jednocześnie ustalono dobrowolność w liczbie przyjmowanych osób przez poszczególne państwa członkowskie, co było warunkiem koniecznym dla kilku państw Europy Środkowo-Wschodniej. Ekspert podkreślił znaczenie kompromisu na szczeblu unijnym dla utrzymania dalszej dynamiki integracji europejskiej.

Europejczycy nie dorośli do takiego etapu integracji, który zakłada całkowite zniesienie granic wewnętrznych i skutkuje koniecznością koordynacji działań w dziedzinie polityki migracyjnej.

Sceptyczną ocenę obecnego kształtu europejskiej polityki migracyjnej i azylowej przedstawił profesor Maciej Duszczyk stwierdzając, że procesy integracyjne w tym obszarze są w odwrocie. Jego zdaniem Europejczycy nie dorośli do takiego etapu integracji, który zakłada całkowite zniesienie granic wewnętrznych i skutkuje koniecznością koordynacji działań w dziedzinie polityki migracyjnej. Profesor przypomniał, że państwa członkowskie zobowiązały się do stworzenia kompleksowego sytemu wspólnej polityki azylowej do 2012 roku, jednak do dziś dzień nie funkcjonuje on w pełni.

Obecny kryzys wymusił na UE większą aktywność na arenie międzynarodowej zauważył Mattia Toaldo, ekspert ECFR ds. Bliskiego Wschodu. Dla skutecznego zarządzania obecnym kryzysem istotne jest znalezienie odpowiedzi na pytanie o to, czy UE jest zdolna do większej integracji, żeby skuteczniej zarządzać zewnętrznymi granicami. Zwrócił również uwagę, że w obliczu obecnego kryzysu nagminnie próbuje się  stosować przestarzałe polityki, które nie mają już racji bytu i nie są dostosowane do nowych realiów.

Polityka migracyjna UE

Przywództwo Merkel w kwestii uchodźców wynika z indolencji pozostałych polityków w UE i nie jest całkowicie dobrowolne.

Zapytani o opinię na temat polityki prowadzonej obecnie przez Kanclerz Merkel, eksperci mieli bardzo zindywidualizowane spojrzenia: profesor Duszczyk był pod wrażeniem odwagi politycznej kanclerz, ale jednocześnie uznał jej deklaracje za zbyt ryzykowne i nieprzemyślane. Kai-Olaf Lang ocenił, że przywództwo Merkel w kwestii uchodźców wynika z indolencji pozostałych polityków w UE i nie jest całkowicie dobrowolne. Mattia Toaldo z kolei stał na stanowisku, że europejskie działania skierowanie na relokację uchodźców, którzy w Europie już są, mają marginalne znaczenie dla długofalowych konsekwencji kryzysu. Zdecydowanie ważniejsze są czynniki zewnętrzne w Syrii, które ten napływ generują.

        

Goście spotkania nie dostarczyli jednoznacznych odpowiedzi na pytanie, jak powinna wyglądać dalsza efektywna polityka migracyjna UE. Z jednej strony, jak podkreslił profesor Duszczyk, budowanie murów na granicach Europy jest nieskuteczne, z drugiej zaś jest to krok zrozumiały z punktu widzenia poczucia bezpieczeństwa społeczeństw państw najbardziej narażonych na napływ dużej liczby przybyszy z zagranicy.

Obecny chaos i brak solidarności w UE korzystnie wpływa na pozycję Państwa Islamskiego.

Paneliści podjęli również kwestię legitymacji działań UE w kwestii migrantów i uchodźców – ostatnie spotkania ministrów i głów państw miały na celu wypracowanie konsensusu, a dyskutowane liczby relokowanych osób nie były same w sobie celem. Zgodnie zauważyli, że napływu migracji do Europy nie sposób obecnie zatrzymać, ale należy podjąć działania, żeby nim skuteczniej zarządzać. Ekspert ECFR rekomendował również, żeby EU podjęła zdecydowanie działania w polityce zewnętrznej, współpracując z państwami sąsiadującymi z Syrią i Irakiem w celu opracowania skutecznych sposobów zarządzania migracją. Jego zdaniem, obecny chaos i brak solidarności w UE korzystnie wpływa na pozycję Państwa Islamskiego.

Odpowiadając na pytania widowni, prelegenci skonfrontowali funkcjonujące w powszechnej świadomości opinie i obawy wobec napływu uchodźców do UE z faktami pochodzącymi z oficjalnych dokumentów m.in. Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Zapis całej debaty można odsłuchać w języku polskim i angielskim:

Click on the button to load the content from www.mixcloud.com.

Load content

Click on the button to load the content from www.mixcloud.com.

Load content

European Council on Foreign Relations nie zajmuje stanowisk zbiorowych. Publikacje ECFR reprezentują jedynie poglądy poszczególnych autorów.